Σε τροχιά νέου ρεκόρ οι συνταξιοδοτήσεις το 2025– Πιέσεις στον ΕΦΚΑ από την «έξοδο» των ασφαλισμένων
Παρά τον αυξημένο όγκο νέων αιτήσεων, ο e-ΕΦΚΑ έχει καταφέρει να συγκρατήσει τις ληξιπρόθεσμες εκκρεμότητες σε χαμηλά επίπεδα.
Σημάδια ενός νέου ιστορικού ρεκόρ στις αιτήσεις συνταξιοδότησης εμφανίζει το 2025, με τον αριθμό των ασφαλισμένων που αποχωρούν από την αγορά εργασίας να αυξάνεται σταθερά μήνα με τον μήνα. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το σύνολο των νέων αιτήσεων μπορεί να υπερβεί τις 200.000 έως το τέλος του έτους, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον προϋπολογισμό και τις επιχειρησιακές αντοχές του e-ΕΦΚΑ.
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα του πληροφοριακού συστήματος «ΑΤΛΑΣ», στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025 υποβλήθηκαν 167.443 νέες αιτήσεις απονομής κύριας σύνταξης, ενώ απομένουν ακόμη οι δύο τελευταίοι μήνες του έτους, οι οποίοι παραδοσιακά εμφανίζουν αυξημένη κινητικότητα.
Στελέχη του ασφαλιστικού μηχανισμού εκτιμούν ότι ο συνολικός αριθμός μπορεί να προσεγγίσει ακόμη και τις 210.000 αιτήσεις, εφόσον διατηρηθούν οι σημερινοί ρυθμοί. Ιδιαίτερα έντονη ήταν η κινητικότητα το φθινόπωρο. Τον Σεπτέμβριο καταγράφηκε ο υψηλότερος μηνιαίος αριθμός αιτήσεων, με 20.552 νέες υποβολές, ενώ και ο Οκτώβριος κινήθηκε σε υψηλά επίπεδα με 18.135 αιτήματα συνταξιοδότησης.
Η κορύφωση του Σεπτεμβρίου δεν θεωρείται τυχαία, καθώς αποτελεί διαχρονικά τον μήνα κατά τον οποίο αποχωρούν κυρίως οι εκπαιδευτικοί. Υψηλά ποσοστά αιτήσεων παρατηρούνται επίσης τον Ιούλιο και τον Ιανουάριο, μήνες που επιλέγουν κυρίως μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα, καθώς μπορούν να κατοχυρώσουν μέρος του δώρου Χριστουγέννων του επόμενου έτους.
Οι αιτίες πίσω από τη μαζική φυγή
Οι ειδικοί συγκλίνουν στο ότι η ένταση των συνταξιοδοτήσεων δεν είναι συγκυριακή, αλλά συνδέεται με συγκεκριμένους παράγοντες που ωθούν τους ασφαλισμένους στην πρόωρη ή άμεση έξοδο από την εργασία.
Κεντρικό ρόλο παίζει η ανησυχία για μελλοντικές αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, καθώς από το 2027 ενεργοποιείται εκ νέου ο μηχανισμός σύνδεσης των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65 έτη.
Παράλληλα, οι ευνοϊκές ρυθμίσεις για την απασχόληση συνταξιούχων, που επιτρέπουν πλέον εργασία χωρίς περικοπή σύνταξης, λειτουργούν ως κίνητρο για ταχύτερη αποχώρηση.
Στο σκηνικό προστίθεται και η συζήτηση για πιθανές αλλαγές στον τρόπο εξαγοράς και υπολογισμού των πλασματικών ετών, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για μειωμένη στάθμιση στο τελικό ποσό της σύνταξης στο μέλλον. Η προοπτική αυτή οδηγεί πολλούς ασφαλισμένους στο να «κλειδώσουν» δικαιώματα με το ισχύον καθεστώς.
Αντέχει – προς το παρόν – ο μηχανισμός απονομών
Παρά τον αυξημένο όγκο νέων αιτήσεων, ο e-ΕΦΚΑ έχει καταφέρει να συγκρατήσει τις ληξιπρόθεσμες εκκρεμότητες σε χαμηλά επίπεδα. Τον Οκτώβριο, οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις για κύρια σύνταξη ανέρχονταν σε 15.462, ενώ επιπλέον 18.536 αιτήσεις βρίσκονταν σε εκκρεμότητα εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Κατά τη διάρκεια του 2025, ολοκληρώθηκε η απονομή 352.620 κύριων συντάξεων, γεγονός που αποτυπώνει μια σαφή βελτίωση της λειτουργικότητας του συστήματος σε σχέση με προηγούμενα έτη. Τον Οκτώβριο μόνο, οι υπηρεσίες του Φορέα διεκπεραίωσαν 23.400 αιτήσεις, αριθμός μεγαλύτερος από τις νέες υποβολές του ίδιου μήνα.
Την καλύτερη εικόνα παρουσιάζουν οι υπηρεσίες που διαχειρίζονται συντάξεις του πρώην ΙΚΑ, καλύπτοντας περίπου το 38% των απονομών, ενώ πιο αργοί παραμένουν οι ρυθμοί στα ταμεία ΔΕΚΟ, τραπεζών και στο Δημόσιο, όπου οι φάκελοι εμφανίζουν μεγαλύτερη πολυπλοκότητα.
Το ιστορικό πλαίσιο και οι επόμενες πιέσεις
Το φαινόμενο πάντως δεν είναι πρωτοφανές. Ο ΕΦΚΑ είχε καταγράψει ιστορικό ρεκόρ αιτήσεων το 2021, με 212.151 νέες υποβολές, ενώ ακολούθησαν 211.135 αιτήσεις το 2022 και 190.368 το 2023. Οι τρέχουσες ενδείξεις δείχνουν ότι το 2025 κινείται εκ νέου σε αυτά τα επίπεδα.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το κύμα συνταξιοδοτήσεων θα διατηρηθεί έως και το 2027, οπότε αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό η αποχώρηση της γενιάς των baby boomers από την αγορά εργασίας. Μέχρι τότε, η πρόκληση για τον ΕΦΚΑ δεν θα είναι μόνο η ταχύτητα απονομής, αλλά και η διασφάλιση της δημοσιονομικής ισορροπίας σε ένα σύστημα που δέχεται διαρκώς αυξημένες πιέσεις.